Aktywność fizyczna zimą to dla młodzieży świetny sposób na spędzanie czasu: narty, snowboard, łyżwy czy trekking poprawiają kondycję, wzmacniają odporność i pozwalają oderwać się od codziennych obowiązków. Niższe temperatury sprawiają jednak, że młodzi sportowcy często zapominają o jednym z kluczowych elementów bezpieczeństwa i wydolności organizmu — odpowiednim nawodnieniu.
-
Dlaczego zimą organizm także traci wodę?
Choć uczucie pragnienia w chłodne dni jest mniejsze, procesy fizjologiczne zachodzą równie intensywnie jak latem. Woda jest tracona m.in. poprzez:
Oddychanie zimnym, suchym powietrzem
Każdy wydech oznacza utratę wilgoci. Zimą, gdy powietrze jest bardziej suche, straty wody są większe.
Nadmierne ogrzewanie organizmu
Warstwowa odzież zimowa ogranicza wentylację. W trakcie wysiłku ciało zaczyna się pocić, nawet jeśli nie jest to odczuwalne.
Wzmożony wysiłek fizyczny
Sporty zimowe — szczególnie te uprawiane w górach — zwiększają zapotrzebowanie organizmu na płyny.
Obniżone uczucie pragnienia
Niska temperatura zmniejsza sygnały wysyłane przez organizm, co sprzyja odwodnieniu.
Objawy odwodnienia u młodzieży
-
ból lub zawroty głowy
-
suchość w ustach
-
pogorszenie koncentracji
-
zmęczenie, ospałość
-
gorsza koordynacja ruchowa
-
drażliwość
Brak odpowiedniego nawodnienia może prowadzić do spadku wydolności, zwiększonego ryzyka kontuzji, a w skrajnych przypadkach — omdleń.
Ile i co pić podczas zimowych aktywności?
Zalecana częstotliwość
W trakcie aktywności zimą młodzież powinna pić 150–200 ml płynów co 20–30 minut, nawet jeśli nie odczuwa pragnienia.
Rekomendowane napoje
-
woda (najlepiej w temperaturze pokojowej)
-
herbaty ziołowe lub owocowe
Jak przygotować się do treningu?
-
wypić 300–500 ml płynów na 1–2 godziny przed wyjściem
-
zjeść lekki posiłek, np. owsiankę, jogurt z owocami, kanapkę z pełnoziarnistego pieczywa
-
unikać ciężkich i tłustych potraw tuż przed wysiłkiem
Praktyczne wskazówki
-
korzystanie z bidonu termicznego ułatwia utrzymanie odpowiedniej temperatury płynu
-
ustawienie przypomnienia w telefonie pomaga w regularnym nawadnianiu
-
kolor moczu można traktować jako prosty wskaźnik nawodnienia — powinien być jasnożółty
Zimowe sporty rozwijają sprawność, odporność i dają młodym ludziom dużo radości. Aby czerpać z nich maksymalne korzyści i zachować bezpieczeństwo, niezbędne jest dostarczanie organizmowi odpowiedniej ilości płynów. Nawodnienie wpływa na wydolność, koncentrację, koordynację ruchową i ogólne samopoczucie — dlatego powinno być stałym elementem przygotowania do aktywności fizycznej, również zimą.
Autor: Agata Rynk, psychodietetyczka, sportowiec i propagatorka zdrowego stylu życia.
Źródła
-
American College of Sports Medicine (ACSM): Position Stand on Exercise and Fluid Replacement, 2016.
-
European Food Safety Authority (EFSA): Scientific Opinion on Dietary Reference Values for water, 2010.
-
National Athletic Trainers’ Association (NATA): Fluid Replacement for Athletes Recommendations, 2018.
-
Canadian Paediatric Society: Sport and hydration guidelines for youth athletes, 2021.
-
Centers for Disease Control and Prevention (CDC): Hydration and Physical Activity Recommendations, 2022.
-